هـرچی ‌دلـم می‌خواد

موضـوعی در مورد روابط آدم ها تو ذهنم سنگینی می کرد، در این بین داشتم دنبال معنی کلمه ای توی دیکشنری میگشتم، خیلی اتفاقی به کلمهParasite  برخوردم.

a person who habitually relies on or exploits others and gives nothing in return.

– ORIGIN C16: via L. from Gk parasitos ‘(person) eating at another’s table’, from para- ‘alongside’ + sitos ‘food’

به ذهنم رسید خیلی وقتها روابط بین آدمها می تونه چنین شکلی به خودش بگیـره! بـعد یـهـو فکـر کـردم یعنی چـه؟! یعنی اگـر یه آدمی سـودی بـه حـال من نداشت اما من برای اون مفید بـودم، می تونم رابـطه رو پیش خودم از ایـن دست به حساب بیـارم؟ یا اصـلاً برعکس اگر از رابـطه با کسی سـود می بـردم و چیزی نداشتم که بـه طرف مقابلم بدم چی؟ اینجوری که همش میشه منفعت طلبی! سعی کردم تو موضوع کمی دقیق تر بشم، دیدم تو اون دو تا کلمه که زیرش خط کشیدم مفهومی هست که معنیش می تونه فقـط مفید بـودن نباشه! یعنی من دارم به یـه آدم دیگـه کمک می کنم که از من تغذیه کنه برای پرکردن جای خالی چیزی کـه خودش باید بدست بیاره اما حاضر نیست برای بدست آوردنش حرکت بکنه، بلکـه فقـط دنبـال میزبانی میگرده تا بتونه بدون اینکه درک درستی از حس اون و خودش داشته باشه چیزی که نیاز داره رو، براش تداعی کنـه؛ در واقع اون دو کلمه انتهای نقطه دیدش هستند. این با مفید بودن فرق می کنه، مفید بودن مفهوم تعادل، تبادل، درک و در نتیجه رضایت بین آدم ها رو میده و این امکان پذیر نیست مگر اینکه دوتا آدم قبل از هر چیـز به هم وصل شده باشند و همدیگه رو دیـده باشند، این در نهایت احساس محبـت ایجاد میکنـه. اگر کسی برای کسی مفیده، اول نسبت به اون احساس محبت واقعی می کنه و ایـن اولین چیزیه که می گیره. من نمی تـونم از کسی که بـهش علاقه نـدارم سودی ببرم و بـرعکس وقتی بـرای کسی مفیدم کـه حس محبتـم رو برانگیختـه باشه و در واقـع قبلش مبـادله شروع شده، اما موجودی کـه رفتـار پارازیـتی داره، سـرده و حس محبت واقعی من رو بر نمی انگیزه، بلکه به راه هایی که بهش عادت کرده و من رو گیر می اندازه! بنابراین مقایسه ای که اول توی ذهنـم با مفید بـودن کـردم و ترسیدم انـسانیـت رو زیـرپـا گذاشته باشم کاملاً اشتباه بـود، تـوی دوستی و محبـت آدم طرفش رو نـدیـد نمیگیره که محبت هم د رواقـع بـدون دیـدن امکان پذیـر نیست. تو طبیعت پارازیت ها مزمن ترین نـوع مهاجم ها هستند و میزبان اگـر بنیـه قـوی داشته باشه، وجودشون رو حس نمی کنه ولی زمانی که توی وضعیت نامتعادل قرار میگره، متوجه باراضافی تحمیل شده توسط اونها، میشه. خب نـوشتن ایـن موضـوع بـرام چنـدان دلچسب نبـود چون بیـن اون مکرر یـادم افتـاد که خودم، هم قابلیت میـزبانی هم پـارازیتی دارم؛ اونـم چـه پارازیتی، اصـلاً نـویز! پس آخرش از خدا نمیخوام که این قدرت رو بهم بده که میزبان یا پارازیت خوبی باشم، از خودم میخوام کـه از فرصـت انتخابم کـه تو مطلب قبلی نوشتم استفاده کنم و تو زمان محدود زندگیم بتـونم اونقدر خودم و دیگران رو ببیـنم که دیگه به سرم نزنه دوباره که چه عرض کنم چندباره ایـن نقش ها رو با آدم های مختلف بپذیـرم! و خب اگه دوست دارین می گم که خدا هم کمکم کنه! اما از شوخی گذشته باید بگم این تعاریف همش غلط بود! می دونید چرا چون هیچکس نمی تونـه پارازیت یا میزبان خالص باشه، راستش فقـط یـه چیـز وجود داره! محبـت یا عـدم وجود اون، وقتی خودمون رو دوست نداریم و حواسمون به خودمون نیسـت وارد این بازی میشیم که عین بـازی طبیعت، واقعیه! پس این رو میگم: خدا کمک کـن بیشتر خودم رو حس کنم و دوست داشته باشم که بتونم بیشتر از محبت دیگران لذت ببرم، من جدیداً خیلی خودخواه شدم، آخه خیلی کیـف میده، خودت میدونی که!

فرصـتِ انتخاب دادن بـه آدمهایی کـه بـا اونهـا ارتبـاط داریـد، ارزشیـه کـه بـه خودتـون میدیـد. وقتی آدم نتـرسه و حس کنـه چیـزی در درونـش وجود داره که واقعیه، به آدمهایِ دیگه که بااونها ارتباط داره فرصت میده که در رابطه باهاش انتخاب کننـد. بـرعکس، وقتـی کسی میتـرسـه بـهخاطرِ ایـنکـه حس میکنـه تکیهگاهی در درون نداره بهطرقِ مختلف سعی میکنه حقِ انتخاب رو از دیگران بگیره. این رو، تویِ تمامِ سطوح میشه دیـد، از بعد منفی مثلاً مدیری که تسلط رویِ کارش نـداره بهجایِ مدیـریـتِ خلاق، تحکـم بیشتـری بـهخرج میده؛ پـدر یا مادری که بهعلتِ ضعفِ رفتاریِ خودش از عهده تربیت فرزنـدش برنمیآد یا تحکم بیشتری میکنه یـا بـا طلبکاریهای عاطفیِ غیرواقعی سعی میکنـه اجـازهی انتخاب رو بگیره؛ حکومتی کـه میدونـه تـوانـاییِ جوابگویی بـه نیـازهای واقـعـیِ مردم رو نـداره یـا بـا محدود کـردن انتخابات یـا دروغپـردازی و ایـجاد محیـطِ بـستـهِ فرهنگی و اشاعهِ خرافات، اجازه انتخاب رو میگیـره و تمامِ اینها حتا در سطحِ کلان اجتماعی، از فرد شروع میشه. اگر یـادنگرفتیـم که به اطرافیانِمون اجازهِ انتخاب بدیم، ایـن یک مشکل تربیتیه، اما اگر این رو میدونیم و باز یاد نمیگیریم و رفتارمون تغییر نمیکنه، جایِ ایـن رو داره کـه ببنیم از کـدام قسمتِ وجودمون اینهمه میترسیم و خودمون رو باور نداریم؛ اگر اینطور باشه با دقت بیشتر کـه نگـاه کنیـم، میبینیـم فرصـتِ انتخاب رو از خودمـون هـم گـرفتیـم، درواقـع یـا بـه چیزی که حاضر نیـستیـم بهش فکـر کنیـم، باور داریـم و میگیم همینه و چیزی تغییـر نمیکنه! یا اینکه کلاً طبـقِ قواعد و اصولِ ثابتِ موروثی کـه هیچوقت بهش شک نکـردیـم، رفتـار میکنیـم. از نظرِ اجتماعی یکی میشـه: روشنفکری کـه میگه من همینم، دنیا هم همینه و آدمها همه اینجوریاند؛ یکی هم میشه: سنـتگـرایی کـه پـُر از ممنـوعیتـه و درعمل هردو رکـود، انـجمـاد و تکـراره! حسِ تـوانـایـیِ انتخاب، چه بـرایِ خود چه بـرایِ دیگران، از میـزانِ تواناییِ زنـده بـودن و دوست داشتنِ دنیـایِ بیـرونی میآد، و وقتـی مطرح میشـه کـه دوستداشتن مهم میشـه و تـرس چیـزیه که حسهای دیـگـه مثل دوستداشتن، هشیاری، لذتبردن رو ازبین میبره، تنها گریـزگاهی که ترس پیشنهاد میکنه قبول چیزی ثابت و توهمیه (تـوّهم چون دنیا هیچوقت برای ما یا نگاهِ ثابتِ ما نمیایسته و ما هم تکهیی از دنیاایم و باهاش میریم) تا با توهمِ ثابت شدن، لحظهیی احساس امنیت بده (درست مثل رفتار یک معتاد)؛ در صورتیکه احساس امنیت واقعی با اعتماد بـه چیـزی کـه با انتخاب بدست اومده و اعتـمادِ درونـی رو پیآمد داشته، بدست میآد؛ چیـزی کـه خودِ آدم ساختـه، نـه تحمیـل شده، نـه تحمیـل کـرده! حسِ انتخاب بـرایِ خود و دیگران و دوستداشتنِ خود و دیگران، رابـطهِ تنگاتنگی با هم دارند و بدونِ هم معنا نمیدند.

پیرو لینک سوء استفاده احساسی  که تو پیوندهای روزانه از سایت انار خانم گذاشتم و شخصاً برام خیلی مفیـد بـود و توصـیـه می کـنم شما هم اون رو بخونیـد به این مقاله به نام " چگونه با سوءاستفاده احساسی برخورد کنیم؟" برخوردم که باز به نظرم مفید اومد؛ راستش تنبلیم اومد ترجمه اش کنم و اون رو همینطور براتون اینجا گذاشتم.

      بد ندیدم به مناسبت آغاز ماه محرم برای آن دسته از هم‌وطنانی که با جهد فراوان در این ایام پـربـرکت با صدای دلنواز نـوحـه سرایی، طبـل و دهل، اسباب تـسلی سایـریـن را فـراهم می‌کنند، متنِ سخنرانی آقای مرتضی مطهری را که پیش از انقلاب درحسینیه ارشاد با نامِ «تحریفات عاشورا» ایراد شده و نسخه چاپی آن علی‌رغم ستـودن شخصیت بـزرگ آن استادِ فیلسوفِ شهیدِ  نستـوه ... سالیان است که از کتابخانه‌های عمومیِ اندک این مرز و بوم رخت بربسته، به صـورت لینک در پایین بگذارم:

  تحریفات عاشورا

ویلهلم رایش ( Wilhelm Reich 1897-1957) روانپزشک و روانکاو اتریشی و از شاگردان فروید؛ موجود عجیبی بوده که هنوز کارهاش در هاله ای از ابهام قرار داره،متنی رو در رادیو زمانه میخوندم در باره "ساختارشخصیت"  که از او نامبرده بود و خیلی پیش تر اگر درست یادم باشه  با کتابی به نام  " گوش کن، آدمک" که به فارسی ترجمه شده بود اسمش رو شنیده بودم.کنجکاو شدم، رفتم سراغ wikipedia ؛ راستش اونقدر سرگذشت و کارهای این آدم عجیب و جالب بوده که حیفم اومد لینک مقاله اونجا رو براتون نگذارم،اگر خواستید زحمت خوندنش رو بکشید، با اینکه کمی طولانیه توصیه میکنم حتماً تا به آخر بخونید نه نصفه؛ طی خوندنش آدم توی ابهام میمونه که این آدم دیوانه بوده ، نابغه بوده یا ترکیبی از هردو. طی خوندنش به چیزهای جالبی بر میخورید، یکی اینکه اداره داروها و مواد غذایی دولت آمریکا علیه او شکایت میکنه، بسیاری از کتابها و مقالات او به عنوان دخالت در امور پزشکی به دستور دادگاه سوزانده میشه، در واقع سال 1956 یک کتاب سوزان حسابی راه میندازند، دوم حضور پیدا نکردن دوباره اش در دادگاه علی رغم اینکه میتونسته دعوی رو رد کنه و محکوم شدنش به دو سال زندان و مردنش در زندان و کلاً داستان پرفراز و نشیب زندگیش. دیگه اینکه خیلی از مقاله ها و ادعا هاش باعث تحول و ایجاد گرایش های جدید در روانشناسی و روانکاوی  و ترکیب علوم مختلف شده، جالب اینکه هنوز بر سر نظریه های عجیبش بحث هست ــ انرژی ارگـُن، بیون، دستگاه انباره ارگـُن ، باسیل تی و آزمایش ارگـُن ، به قول اینشتین متحرک دایمی و ناقض قوانین ترمودینامیک و آزمایش خود اینشتین که در نهایت خیلی گزارش معتبری ازش موجود نیست و ...   راستش تنبل تر از اونم که توضیحات کامل براتون بنویسم اگر خواستید زحمت خوندنش رو بکشید ایــن مـقـالـه به انگلیسی تو wikipedia  مقاله خوب و کاملیه.

رشته تسبیح اگر بگسست معذورم بدار           دستم اندر دامن ساقی سیمین ساق بود

^{*ضمناً خر نشید، شاید زندگی های بعدی در کار باشه ولی دنیای دیگه ای در کار نیست، جز برای کسایی که زندگیشون رو با کاسبی اون دنیا پر میکنن!}